معصومه طرفه
طبق گزارش کیت کونالي درباره زنان عکاس ایراني با عنوان "زندگي پنهاني ما"؛ دلیلي که زنان درحال حاضر نقش مهمي در جامعه ایراني ایفا مي کنند، فرصتي بود که در زمان جنگ ایران و عراق بین سال هاي 1988-1980 پیش آمد و آنها را از آشپزخانه هایشان به جامعه کشاند.
کتایون امیرپور، اسلام شناس دانشگاه کلن، گفته است:« در زمان جنگ، زنان وظایفي را به عهده گرفتند که پیش از این متعلق به مردان بود و عکاسي هم یکي از همین کار ها بود». اما این جمله اي نپخته است. زنان همیشه نقش مهمي در زندگي اجتماعي، سیاسي و هنري ایران بازي کرده اند. آنها در سال 1963، قبل از تعدادي از کشور هاي اروپایي، حق راي بدست آوردند.
رسانه هاي غربي متاسفانه، تصویر ایران را با چهره احمدي نژاد که در حال مجادله با آمریکاست، یا زناني که چادر سیاه بر سر دارند و مثل یک شهروند درجه دو با آنها رفتار مي شود یا خشکه مذهبي هایي که سینه مي زنند، مخدوش مي کنند.
به همین دلیل است که کونالي با دیدن عکس هاي زنان ایراني در گالري سیسرو شهر برلین، با موضوع عکاسي سیاسي، پیام عکس ها را نگرفته است. اولین تفسیر او از عکسي از نیوشا توکلیان که پرتره زني با روسري سبزروشن، لب هاي ورم کرده ، چشم هاي کبود و دماغي که چسب زخم روي آن است، چنین است: او زني است که کتک خورده است؛ شاید شوهرش او را زده باشد. اما نیوشا توکلیان به او مي گوید که این زن دماغش را عمل کرده و لب هایش را آمپول زده است تا برجسته شوند و حتي سینه هایش را جراحي زیبایي کرده است. کونالي این گفته را قبول مي کند و معتقد است که این یک جور رقابت با غرب است.
زنان ایراني قبل از سال 1937 به دانشگاه رفتند. از سال 1950 زنان دانشمند، شهردار، رئیس دانشگاه و وزیر در ایران فعالیت مي کردند. فروغ فرخزاد، شاعر و فیلم ساز برجسته در سال هاي 50 و 60، آزادانه از خواسته هاي جنسي اش حرف زده است.
بي بي خاتون استرآبادي، متولد سال 1858، بدل به یکي از مهم ترین چهره هاي انقلاب مشروطه در سال 1906، شد. او موسس اولین مدرسه دخترانه است و در سال 1895 کتابي با عنوان معایب الرجال، منتشر کرده که اولین اعلامیه حقوق زن در ایران محسوب مي شود. همچنین زنان در در دوران حکومت شاه در سال هاي 1960، و در سال 1979، در زمان انقلابي که منجر به سقوط شاه شد، بسیار فعال بودند.
از زمان انقلاب اسلامي و با یورش بنیادگرایان، زنان با اثبات کردن اینکه حضورشان در دولت لازم است، دست به ضد حمله زدند. آنها تمرکزشان را بر روي گرفتن مدارک بالاي دانشگاهي گذاشتند و تعداد زیادي از آنها وارد گروه هاي سیاسي شدند. امروز موفق ترین فعالان در ایران، زنان روزنامه نگار، دانشجو، وبلاگ نویس، وکیل و نماینده مجلس هستند. زنان براي ایجاد تغییر در حقوق نا برابر زن در قوانین اسلامي، بدرفتاري با زنان، ازدواج اجباري و سنگسار تظاهرات مي کنند. زنان وکیل شجاعي چون شیرین عبادي، برنده جایزه صلح نوبل، با مقامات قضایي مقابله مي کنند. تعداد زیادي از این زنان به دلیل دفاع از حقوق سیاسي و انساني، زنداني شده اند.
هیچ یک از این فعالیت ها ربطي به جنگ ایران و عراق ندارد. زنان همواره در مقابل قوانیني که آنها را از پیشرفت بازداشته است، نقش سیاسي مهمي بازي کرده اند. عکاسان موفق زن هم متعلق به همین شرایط در حال پیشرفت هستند.
منبع: گاردین 9 ژانویه