جرج بوش تنها رييس جمهوري نيست که از بحران جدي اقتصادي در حال احتضار است. سرما و يخبندان در ايران، مشکلات بزرگي را براي رييس جمهور تندروي ايران به همراه آورده است. او همزمان با کاهش عرضه گاز طبيعي مورد نياز، به خاطر سوء مديريت اقتصادي، تحت شديدترين حملات است.
بيش از 60 نفر در اثر سرما کشته شده اند و علت برخي از اين مرگ و ميرها کمبود گاز در روستاهاي کوهستاني دورافتاده بوده است. حتي رهبر عالي ايران هم به طور غير مستقيم اين نازپروده خود را توبيخ کرد.
وقتي راديوي دولتي ايران نامه آيت الله خامنه اي خطاب به مجلس درباره التزام به اجراي قوانين مجلس در تامين گاز طبيعي براي روستاهاي دورافتاده را قرائت کرد، محمود احمدي نژاد آشکارا تحقير شد.
احمدي نژاد با اشاره به دلايل بودجه اي، دستور مجلس در صرف يک ميليارد دلار از صندوق ذخيره ارزي براي تامين گاز را رد کرده بود.
اما خامنه اي که در سيستم پيچيده ايران، حرف آخر را در همه مسايل مي زند از موضع بالا با او برخورد کرد. اين کار به ويژه به اين خاطر حايز اهميت است که خامنه اي در ماه هاي گذشته التهابات جامعه را نسبت به رييس جمهور کاهش داده بود و او به طور کلي ندرتاً وارد چنين اختلافاتي مي شود.
سعيد ليلاز، تحليلگر سياسي از تهران، مي گويد: "اين يک ضربه واقعي بي سابقه به دولت احمدي نژاد بود."
حزب سياسي احمدي نژاد
درست مانند جرج بوش، بروز مشکلات اقتصادي و افزايش نارضايتي ها درست در زمان پيش از انتخابات بر آينده سياسي احمدي نژاد تاثير خواهد گذاشت.
ماه هاست که احمدي نژاد با کشمکش هاي سياسي دست و پنجه نرم مي کند. يک بار حتي حاميان او هم با پيوستن به منتقدانش، خواستار تمرکز او بر روي اقتصاد ايران به جاي صرف وقت در رويارويي با غرب شدند. سه شنبه هم پنج عضو دايم شوراي امنيت سازمان ملل بعلاوه آلمان در مورد پيش نويس يک قطعنامه جديد براي سخت تر کردن تحريم ها عليه ايران به توافق رسيدند. مقامات مي گويند اين توافق در پي خودداري ايران از تعليق برنامه هسته اي صورت گرفته است.
جالب اين است که ايران پس از روسيه، دومين کشور با منابع عظيم گاز طبيعي در دنياست. اين کشور روزانه بيش از 75/15 ميليارد فوت مربع گاز توليد مي کند که تماما به مصرف داخلي مي رسد.
علت اصلي بحران اخير در ايران مشخص نيست اما واضح است که به خاطر موج سرما، تقاضا به طور چشمگيري افزايش يافته است.
ليلاز مي گويد: "بحران کمبود گاز، نتيجه مستقيم سياست دولت بوده است."
ترس از کمبود مايحتاج
خيلي ها نگاه تلخي به تورم بالا، کمبود گاز و نان دارند زيرا کشوري مانند ايران به خاطر افزايش بهاي جهاني نفت مي بايست سرشار از درآمد باشد. بيش از 80 درصد درآمد دولت از فروش نفت است و احمدي نژاد هم با شعار کمک به مردم فقير وارد صحنه شده بود.
حيدر ميرقاسمي، که در هفته جاري براي خريد شش قرص نان بيش از يک و ساعت و نيم در صف يک نانوايي در تهران منتظر مانده بود، گفت: "اين تقصير خودمان بود. ما کسي را انتخاب کرديم که از عهده حل مشکلات بر نمي آيد."
به خاطر ترس از قحطي نان که بعد از موج سرما دامن شهرها و روستاهاي ديگر را گرفته است، صف هاي طولاني در مقابل نانوايي ها تشکيل شده است.
علي مرادي، مشتري عصباني ديگر اين نانوايي که يک کارگر ساختماني است، گفت: "ظرف هفته گذشته، من چهار بار به نانوايي مراجعه کردم اما هربار با دست خالي به خانه برگشتم." او با لحن تمسخرآميزي ادامه دهد: "دولت چقدر خوب براي طبقه پايين کار کرده است."
ايران همه جزييات مربوط به بودجه خود را منتشر نمي کند اما در مجموع گفته است که درآمدها به خاطر قيمت نفت افزايش يافته است. منتقدان مي گويند احمدي نژاد با تزريق پول نقد به بازار و اتکا به واردات بي رويه کالا، نظير مايجتاج اوليه، تورم را زياد کرده است. او درآمد نفت را به جاي سرمايه گذاري درازمدت، صرف هزينه هاي روزمره دولت کرده است.
رييس جمهور ايران در ماه دسامبر با اشاره به اينکه بايد پيشينيان او را به خاطر تورم سرزنش کرد، به اين حملات پاسخ داد.
غلامحسين الهام، سخنگوي دولت، روز دوشنبه از دولت احمدي نژاد دفاع کرد. او گفت: "قانون (مربوط به گاز) اثر تورم زايي دارد. اين حق طبيعي رييس جمهور بود که نسبت به آن هشدار دهد."
اين بحران در آستانه انتخابات مجلس شکل گرفته که قرار است در 14 مارس برگزار شود.
تندروها در انتخابات سال 2004، کنترل مجلس را در دست گرفتند و اين در حالي بود که شوراي نگهبان هزاران کانديد اصلاح طلب را پيشاپيش از دور خارج کرده بود.
اما در انتخابات شوراهاي شهر در سال گذشته، دوستان رييس جمهور شکست سختي خوردند و اکثريت کرسي ها در اختيار محافظه کاران و اصلاح طلبان مخالف احمدي نژاد قرار گرفت.
کمبود گاز باعث خيزش موج بزرگي شد. دولت ادارات، مدارس و دانشگاهها را به خاطر احتمال کمبودهاي بيشتر تعطيل کرد.
کمال دانشيار، يک حامي هميشگي احمدي نژاد در مجلس، در هفته نامه شهروند به طرح اين سوال پرداخت: "اين يعني چه که بعد از باريدن يک برف، کشور را تعطيل کنيم؟" او انتقاد از دولت را به خاطر نحوه مديريت بحران کار به جايي دانست.
منبع: سانفرانسيسکو کرونيکل – 23 ژانويه