نگاه کريستين ساينس مانيتور به گزارش جديد امنيتي - پنجشنبه 15 آذر 1386 [2007.12.06]
پيتر گرير
براي خيلي از مردم دنيا، احتمالاً حرف آخر ارزيابي هاي جديد توسط سازمان هاي امنيتي ايالات متحده از اين قرار است: تلاش هاي گذشته در مورد برنامه هسته اي ايران به موفقيت هايي رسيده است؛ اکنون شايد نوبت بالاخره به ديپلماسي رسيده تا مشکل احتمالي جاه طلبي هاي تسليحاتي ايران را حل و فصل کند.
کارشناسان مي گويند در شرايط فعلي غير محتمل به نظر مي رسد که دولت بوش موفق به جلب پشتيباني هاي لازم براي تصويب دور تازه اي از تحريم هاي بين المللي عليه رژيم ايران شود. بعلاوه، با در نظر گرفتن استنتاج هاي گزارش امنيتي، تصور هر گونه پشتيباني جهاني از انجام حملات نظامي عليه تاسيسات هسته اي ايران غير ممکن به نظر مي رسد.
مايکل لوي، يک ناظر شوراي روابط خارجي و نويسنده کتاب جديدي درباره تروريسم هسته اي، مي گويد: "جنگ جهاني سوم تا تاريخ نامعلومي به تعويق افتاده است."
بوش روز سه شنبه در يک کنفرانس خبري گفت که ايران همچنان يک خطر است و "هيچ تغييري" درسياست ايالات متحده در قبال تهران اتفاق نيافتاده است.
او گفت: "من اين گزارش را به عنوان يک علامت هشداردهنده مي بينم چرا که آنها برنامه اي در نظرداشته اند و بعد اين برنامه را متوقف کرده اند. دليل هشدار آميز بودن آن هم اين است که مي توانند دوباره آن برنامه را از سر بگيرند."
خيلي از مقامات اروپايي واکنش محتاطانه اي به گزارش امنيتي ايالات متحده نشان داده اند. آنها نمي خواهند در حال تسليم شدن به تهران و تعامل بر سر اميال هسته اي و مساله غني سازي به بهانه اهداف صلح جويانه، ديده شوند. براي مثال نيکلاس سارکوزي، رييس جمهور فرانسه، در دوران مبارزه انتخاباتي خود قول داده بود بر سر اين موضوع رفتار سرسختانه اي داشته باشد.
پاسکال آنداني، سخنگوي وزارت خارجه فرانسه، گفت: "ما بايد فشارها را بر ايران ادامه دهيم."
اما کشورهاي ميانه رو تر که در برابر سخت گيري هاي اقتصادي بيشتر عليه ايران مقاومت کرده اند، احتمالاً دلايل کافي براي سرسختي خود خواهند داشت.
کارشناسان از انتشار اين گزارش تنها چند روز پس از تصميم کشورهاي درگير، براي تصويب قطعنامه جديد شوراي امنيت سازمان ملل، ابراز کنجکاوي مي کنند. اين کشورها شامل ايالات متحده، روسيه، چين، فرانسه، بريتانيا و آلمان است.
جان ولفستال، عضو پروژه امنيت بين المللي در مرکز مظالعات استراتژيک و بين المللي، مي گويد: "ما در آستانه عقب نشيني از تعداد فزاينده اي ازکشورهاهستيم."
قضاوت هاي محرمانه درباره نتيجه ارزيابي سازمان امنيت ملي ايالات متحده (NIE)، بر وجود يک برنامه تسليحات هسته اي در ايراندر دوران قبل قوياً صحه مي گذارد.
معذالک، همين گزارش با اطمينان اعلام مي کند اين برنامه در سال 2003 متوقف شده و ظرف سال هاي گذشته معلق باقي مانده است. اما درباره عدم از سرگرفتن اين برنامه توسط ايران از اواسط سال 2007 به اين طرف، ارزيابي گزارش امنيتي بر حد متوسطي از اطمينان استوار است.
دراين گزارش که نظر جمعي بدست آمده ازتعداد زيادي از آژانس هاي امنيتي را بازگو مي کند، آمده است: "ما نمي دانيم در حال حاضر برنامه تسليحات هسته اي در حال توسعه هست يا خير."
منابع خبري اعلام مي کنند گزارشات جديد امنيتي برپايه طيف وسيعي از اطلاعات، از تصاوير تاسيسات هسته اي ايران گرفته تا استراق سمع از تماس هاي نظامي ايراني ها تهيه شده است.
ضمناً اين گزارش از تحليلگران درخواست مي کند از بزرگنمايي شواهد موجود براي نتيجه گيري شتاب زده بپرهيزند: چيزي که هنگام قضاوت درباره انبار تسليحات کشتار جمعي در عراق، پيش از اشغال آن کشور درسال 2003 اتفاق افتاد.
دانيال بنجامين، ناظر ارشد در بخش سياست خارجي از موسسه بروکينگ در واشنگتن، مي گويد: "تحليل امنيتي يک هنر است، نه يک علم."
بنجامين مي گويد غني سازي اورانيوم تحت آنچه ايراني ها صلح جويانه مي خوانند، در حال پيگيري است. اگر ايران تصميم به توليد سلاح هسته اي بگيرد، اين تکنولوژي مي تواند تجربه کافي را در اختيار آنها قرار دهد.
بنجامين گفت: "دور تازه اي از تحريم ها مي تواند باعث تاخيردر اين تلاش ها شود. اما حالا دستيابي به تحريم هاي بيشتر امري بسيار بسيار مشکل است."
لوي مي گويد در نگاه کلي، گزارش امنيتي جديد از ايده کاندوليزا رايس و رابرت گيتس، وزاري خارجه و دفاع ايالات متحده، و سايرين حمايت مي کند. او گفت: "دو روز پيش هوشمندانه ترين رويکرد به ايران آميزه اي از فشار و نزديکي بود. امروز، رويکرد هوشيارانه به ايران هنوز هم همان دو رويکرد است."
اسراييل تنها کشوري است که ظاهراً تحت تاثير گزارش جديد قرار نمي گيرد. مقامات دولت اسراييل روز پنج شنبه تاکيد کردند عليرغم نتايج گزارش جديد، ايران هنوز به دنبال سلاح هسته اي است.
ايهود باراک به راديوي نظامي اسراييل گفت: "ايران احتمالاً به برنامه توليد يک بمب هسته اي ادامه مي دهد."
اسراييل، به خاطر اظهارات پي در پي احمدي نژاد مبني بر لزوم حذف اسراييل از نقشه جهان و نيز حمايت اين کشور از گروه فلسطيني حماس و گروه نظامي حزب الله لبنان، ايران را به عنوان يک تهديد منطقه اي هولناک در نظر مي گيرد.
مير جاودانفر، يکي از نويسندگان کتاب "ابوالهول هسته اي ايران" مي گويد: "به نظر مي رسد اسراييل اکنون زيادي نگران ايران شده است."
آقاي جاودانفر گفت: "اين باعث مي شود کار اسراييل در جلب نظر براي تصويب تحريم ها عليه ايران است دشوارتر شده باشد، به اين معني که الان کشورهاي بيشتري به دنبال راهکار مذاکره با ايران هستند تا اينکه فرصت را براي تحريم مناسب بدانند."
اما ايالات متحده معروف است به اين که از ارزيابي هاي امنيتي به ميل خود برداشت مي کند، نظير همان چيزي که پيش از جنگ عراق درباره سلاح هاي کشتار جمعي به دست آمده بود. البته هميشه اين احتمال هست که منابع امنيتي اسراييل اطلاعات بيشتري در هر زمينه گرد آوري کنند.
جاودانفر مي گويد: "بين اسراييل و ايالات متحده يک شکاف وجود داردکه مطمئناً آنها را از هم دور خواهد کرد. فقط به اين خاطر که ما دوست هستيم قرار نيست همه چيز را با هم تقسيم کنيم."