سباستين ابوت
سران کشورهای عرب خليج فارس رابرت گيتس را به خاطر سياست های آمريکا در قبال ايران و اسراييل به چالش کشيدند. چالش این کشورها پس از اصرار گيتس برای اعمال فشار بر تهران برای توقف غنی سازی اورانيوم مطرح شده است.
چند تن از نمايندگان حاضر در کنفرانس امنيتی در بحرين گفتند موضع ايالات متحده در پشتيبانی از جنگ افزارهای هسته ای اسراييل رياکارانه است. آنها درباره امتناع واشنگتن از ديدار مستقیم با ايران برای گفتگو در مورد فعاليت های هسته ای جمهوری اسلامی، لب به اعتراض گشودند.
عبدالرحمن العطيه، دبيرکل شورای همکاری خليج فارس که از شش کشور تشکيل شده، گفت: "اينکه اسراييل را به عنوان تهديد در منطقه در نظر نگيريم، سياستی يکسو نگرانه و برپايه مبانی دوگانه است."
کارشناسان از مدت ها پيش اعلام کرده اند که اسراييل مجهز به سلاح هسته ای است اما دولت يهود اين مطلب را تاييد يا انکار نکرده است.
مخالفت های اعلام شده از سوی نمايندگان اعراب خليج فارس بيانگر شکافی است که ميان ايالات متحده و هم پيمانان مسلمان سنی مذهب، عليرغم نگرانی های موجود آنها از گسترش نفوذ ايران شيعی، وجود دارد.
ايران در آخرين لحظات از حضور در کنفرانس روز شنبه صرفنظر کرد.
گيتس در جريان سخنانش، برنامه هسته ای ايران را خطرناک اعلام کرد. و اين عليرغم گزارش جديد امنيتی در اوايل هفته جاری دال بر متوقف شدن برنامه توسعه سلاح هسته ای توسط تهران در سال 2003 و عدم پيگيری چنين برنامه ای از آن زمان تا کنون است.
اين گزارش کاملاً برعکس گزارش قبلی بود که مدعی شده بود اين برنامه توسط ايران در سال 2005شروع شده است.
بلافاصله بعد از سخنان گيتس، وزير دفاع ايالات متحده، سخنان او توسط وزير کار کشور بحرين، مجيد العلاوی، به چالش کشيده شد. او می خواست نظر گيتس را در مورد اينکه "آيا او فکر می کند صهيونيست ها (اسراييل) تهديدی برای منطقه هستند"، بداند.
گيتس مکثی کرد و پاسخ داد: "نه، فکر نمی کنم."
در مورد اينکه آيا ايالات متحده استاندارد دوگانه خود را در قالب اعمال فشار بر ايران می پذيرد، گيتس پاسخ داد "خير" و توضيح داد دولت اورشليم مسووليت پذيرتر از دولت تهران است.
گيتس گفت: "من فکر نمی کنم اسراييل مشغول آموزش تروريست ها برای سرنگونی کشورهای همسايه اش باشد. او به جايی مانند عراق، به طور مخفيانه جنگ افزار ارسال نکرده تا هزاران غير نظامی بيگناه را به کشتن بدهد. بنابراين من فکر می کنم از نظر تاريخچه و رفتار دولت های ايران و اسراييل، تفاوت های چشمگيری با یکدیگر هستند."
شيخ حامد بن جاسم، نخست وزير دولت قطر، سخنان گيتس درباره مقايسه ايران و اسراييل را پاسخ داده وگفت: "ما واقعاً نمی توانيم ايران را با اسراييل مقايسه کنيم. ايران همسايه ما است و ما نبايد به چشم دشمن به او نگاه کنيم. فکر می کنم اسراييل در طول پنجاه سال عليرغم اشغال زمين، بيرون کردن فلسطينيان و مداخلاتی که تحت نام مسايل امنيتی انجام داده، به سرزنش گروه های ديگر پرداخته است."
پشتيبانی ايالات متحده از اسراييل در منطقه خاورميانه، حتی از نظر متحدان نزديکش در خليج فارس، امری نامطلوب است. حمايت بی چون و چرای آمريکا از توسعه هسته ای اسراييل هم موضوع اعمال فشارها بر ايران را پيچيده کرده است.
شيخ حامد ضمناً از ايالات متحده خواست با ايران در مورد فعاليت های هسته ای آن کشور، گفتگوی مستقيم کند. او گفت بعد از حضور اخير کشورهای عرب در کنفرانس صلح اسراييل – فلسطين، ايالات متحده نيز بايد در مورد ايران پيشقدم شود.
شيخ حامد گفت: "ما به عنوان کشورهای عرب به ايالات متحده رفتيم ... برای گفتگو با اسراييل، پس چرا آمريکا با ايران گفتگو نکند؟ من فکر می کنم اين تنها راه است... آنها می توانند به درک درستی از یکديگر برسند."
مامون فندی، يک ناظر ارشد امنيت خليج فارس در موسسه مطالعات استراتژيک لندن که کنفرانس امنيتی بحرين به ابتکار آن برگزار شده، گفت بسياری از کشورهای عرب درباره گفتگوهای سطح بالا ميان ايالات متحده و ايران محتاط هستند زيرا توافقات ميان اين دو می تواند بر عليه منافع آنها قرار بگيرد.
او گفت موضع قطر نشان می دهد "ميان اعضای شورای همکاری خليج فارس درباره ايران و روابطش با آمريکا، شکاف هايی وجود دارد."
فندی گفت گزارش اخير امنيتی ايالات متحده، موضوع را پيچيده تر کرده است و بسياری را در منطقه نگران سرنوشت کشمکش ايالات متحده با ايران کرده است.
فندی می گويد: "به نظر می رسد انتشار گزارش سازمان امنيت ملی، موضع قبلی بازها را در آمريکا سست کرده باشد. بنابراين مردم در اينجا نمی دانند آمريکا چه افکاری را در سر می پروراند."
منبع: سانفرانسيسکو کرونيکل- 9 دسامبر