جان هيلپرين
نماينده آمريکا در سازمان ملل در يک سخنراني در دانشگاه کلمبيا گفت ايران، در نتيجه تهاجم ايالات متحده به عراق و افغانستان، امروز قوي تر شده است.
اشغال عراق در سال 2003 با سرنگوني دولت سني مذهب صدام حسين، رقيب کليدي ايران شيعي مذهب را از ميان برداشت. اکنون ايران روابط دوستانه اي با دولت شيعه صاحب قدرت در عراق دارد.
زلماي خليلزاد در پاسخ به سوال دانشجويان دانشکده روابط عمومي و بين المللي دانشگاه کلمبيا، گفت: "اين امر به موقعيت نسبي ايران در منطقه کمک کرد، زيرا عراق رقيب ايران بود. موازنه موجود در آنجا برهم خورد و يا حداقل نامتعادل شد. بنابراين از نظر من، يکي از راهکارها درباره ايران شامل بازگرداندن عراق به موقعيت يک وزنه متقابل است. در افغانستان هم، تغييرات به نفع ايران تمام شده است."
جرج بوش، ايران را به عنوان حامي بزرگ تروريست خوانده است. ايالات متحده رهبري تلاش هاي جاري در تصويب دور سوم تحريم ها عليه ايران را بر سر برنامه هاي هسته اي اين کشور در دست گرفته است.
اما از نظر خليلزاد که سفير سابق ايالات متحده در عراق و افغانستان بوده، يکي از نتايج ناخواسته تهاجم آمريکا به افغانستان و عراق، بدون شک تقويت موقعيت ايران در خاورميانه بوده است.
ايران در سال 1990، تقريباً درآستانه جنگ با طالبان قرار گرفت و اين به خاطر ايدئولوژي بنيادگرايانه آنها و نيز کشتار مسلمانان شيعه در افغانستان بود. همزمان با بيرون رانده شدن طالبان توسط ايالات متحده، روابط ايران با افغانستان بهبود يافت و همزمان با رشد تجارت طرفين، ايران به احداث جاده ها و خطوط برق در افغانستان پرداخت. معذالک دولت بوش معتقد است ايران براي سخت تر کردن امور براي ايالات متحده در افغانستان، به طالبان کمک تسليحاتي مي کند.
خليلزاد بعد از يک سخنراني درباره اهميت حل و فصل مشکلات در خاورميانه، به دانشجويان گفت: "همانطور که مي دانيد، من در طول سالهايي که سمت هاي شغلي مختلفي را از جمله در افغانستان داشته ام، چندين بار با ايراني ها ديدار کردم. من سر به سر سفير ايران مي گذاشتم که ما براي شما در عراق و افغانستان خيلي کار کرده ايم. حداقل کاري که شما مي توانيد بکنيد اين است که به اين تلاش ها کمک کنيد. در غير اينصورت، يک روز صورتحساب بزرگي دريافت مي کنيد."
اعم از اينکه اقدامات ايالات متحده باعث افزايش قدرت ايران شده باشد يا خير، ايران اکنون نقش بيشتري در اقتصاد عراق بازي مي کند. آنها جريان برق، لوازم خانگي و غذا براي عراق تامين مي کنند. رهبران عراق که اکنون از احزاب شيعي هستند مي گويند روابط آنها با پارسيان شيعه رشد پيدا خواهد کرد.
خليلزاد گفت با وجود همه اينها، او معتقد است "عراق در نهايت زير سايه ايران قرار نخواهد گرفت. ايران مايل است آنها وابسته بمانند اما معني اش اين نيست که آنها در اين کار موفق خواهند شد. به همين دليل من از کشورهاي عرب که تغييرات را به نفع ايران مي بينند، خواسته ام اينطوري فکر نکنند."
خليلزاد اعلام کرد دور سوم تحريم ها عليه ايران، به خاطر بي اعتنايي اين کشور به قطعنامه هاي قبلي و بازداشتن اين کشور از پيگيري برنامه تسليحات هسته اي است.
خليلزاد گفت ايران "حق دستيابي به انرژي هسته اي" را دارد. ايالات متحده مايل است به ايران و ساير کشورها دراطمينان بخشدن به "دسترسي آنها به سوخت لازم براي راکتورهاي هسته اي" همکاري نمايد.
اما به گفته او بايد براي اينکار کنترل هايي وجود داشته باشد.
خليلزاد گفت: "داشتن ايراني با منابع عظيم فسيلي که در آستانه دستيابي به قابليت هسته اي است، ريسک خيلي بالايي براي منطقه و دنيا دارد."
خليلزاد که در شمال افغانستان متولد شده و در سنين دبيرستان به ايالات متحده مهاجرت کرده است، شايعات مربوط به شرکتش در انتخابات رياست جمهوري افغانستان را رد کرد. در حال حاضر، حامد کرزاي اين سمت را در افغانستان بر عهده دارد.
خليلزاد به شوخي گفت: "من اينجا نيامدم که براي همايش انتخاباتي ام کمک جمع کنم. من مي دانم دانشجوها چقدر فقير هستند!"
او گفت: "من هم اين اخبار و شايعات را شنيده ام. من مي گويم مطلقاً نامزد رياست جمهوري افغانستان نيستم. البته من به تاريخ خودم افتخار مي کنم و مفتخرم که نمايندگي ايالات متحده را در کمک به افغانستان برعهده داشتم. من هميشه در قلبم جايي براي افغانستان و افغان ها دارم و هر کاري که از دستم بر مي آيد براي کمک به آنها انجام خواهم داد. آنها هميشه جزيي از من خواهند بود."
خليلزاد پس از گفتگو با دانشجويان در برابر اتهامات مربوط به تخطي از قوانين دولت در هنگام شرکت همزمان با وزير امورخارجه ايران در نشست اقتصاد جهاني در داووس از خود دفاع کرد. آن دو در26 ژانويه در روي صحنه کنفرانس ظاهر شدند و وزارت خارجه آمريکا بعداً اعلام کرد خليلزاد اجازه اين کار را نداشته است.
او به خبرگزاري آسوشيتد پرس گفت: "من فکر مي کنم سوء تفاهمي رخ داده باشد، زيرا برخي فکر کردند ما با آنها گفتگو يا مذاکراتي داشتيم. هيچ اتفاقي از اين دست رخ نداده است. هيچ گفتگو، مذاکره يا احوالپرسي اتفاق نيفتاده است. فقط به سوالات پاسخ داده شده است."
منبع: سانفرانسيسکو کرونيکل – 1 فوريه